Thursday , 14 December 2017
Blic Vijesti
Home » Poslijednje Vijesti » Sa Barcelonom u mislima
Sa Barcelonom u mislima

Sa Barcelonom u mislima

Pise Selena Seferovic

Povodom burnih dogadjanja u Kataloniji, prisjecam se svoja dva sluzbena boravka u Barceloni, prvog  kad su se Slovenija i Katalonija pobratimile septembra 1978 godine, i drugog kad sam svoje studente sa Defektoloskog fakulteta beogradskog Univerziteta  par godina kasnije vodila na eksurziju u Spaniju . Ova slika je sa replike Kolumbovog broda u barcelonskoj luci, i ni slutila tada nisam da cu i ja jednoga dana  ‘otkriti Ameriku’

 

Spanska kriza je na vrhuncu od petka popodne 27 oktobra 2017,  kad je Katalonija proglasila nezavisnost, a premijer Rayoy uz pristanak spanskog parlamenta odobrio vanredne mjere kako bi sprijecio otcjepljenje.

Dok je trajala sjednica katalonskog parlamenta i brojali se glasovi, 70 za, 55 protiv, a glasalo je 42 posto od 5.2 miliona registrovanih glasaca i to je oko 2.3 miliona od kojih je vecina bila za nezavisnost, napolju je narod  slavio sa katalonskim i ponekom baskijskom zastavom (pokrajina na sjeveru Spanije, slijedece u redu koja  takodje prizeljkuje otcjepljenje).

Spanska vlada je aktivirala clan 155 ustava, suspendovala  vitalne funkcije katalonskih politicara, i proglasila vanredne izbore za 6 mjeseci. U nedelju, ulicama Barcelone slijevale su se hiljade ljudi koji protestvuju protiv otcjepljenja, a za cjelovitu Spaniju. Juce, 30 oktobra,  je katalonsko rukovodstvo pobjeglo u Belgiju koja im je ponudila azil a  bojeci se strogih zatvorskih kazni od 15 do 30 godina za pobunu protiv drzave Spanije.

Dakle, polarizacija je ocita, nadati se da ce se ipak okoncati mirnim putem poput one prije vise godina u Kvibeku u Kanadi, a ne kao kod nas krvoprolicem i raspadom zemlje, sa genocidom u Srebrenici.

 

Takvo nesto se u spanskoj demokratiji  nije desilo od 1978 godine.  Nakon Frankove fasisticke diktature nama Jugoslovenima je bilo sugerisano da  ne putujemo u Spaniju. Prije toga,  nasi revolucionari isli su na spanske frontove da se bore na strani Republike, poput Hemingveja, o cemu je napisao knjigu ‘Za kim zvona zvona”. Hemingvej  je volio Barcelonu, kao i George Orwel, Gotska plaza danas nosi njegovo ime, a pjesnik Lorka, inace Andaluzanin, 1925 dolazi u Barcelonu na poziv Salvadora Dalija da bi podrzao slobodni duh Barcelone u pjesmi : ‘Barcelona, moje srce je sa vama’, godinu kasnije Franko ga je ubio u Granadi.

Picaso je tada naslikao Gerniku, simbol  mira.

 

Reagovanja iz Evrope i svijeta su ocekivana, niko u Evropskoj Uniji nece priznati katalonsku nezavisnost, to su glasno purucili Britanija, Francuska, Njemacka, kao i Amerika. Predsjednik Evropskog vijeca je rekao da ako bi je priznali, u Evropi bi uskoro moglo biti 95 razlicitih drzava, i porucio Spaniji da koristi snagu argumenata a ne sile, i da ‘rijesi taj unutrasnji problem’( Korzikanci prizeljkuju otcjepljenje od Italije, u Belgiji rastu tenzije izmedju Flamanaca i Valonaca, a ima zemalja koje tvrde da su nezavisne ali ih niko ne priznaje kao Nagorno Karabah, Kipar i slicni)

I srpski ministar spoljnih poslova Dacic izjavljuje da Srbija postuje cjelovitu Spaniju, i da slicnost izmedju Kosova i Katalonije postoji samo u jednoj stvari, a to su ‘jednostrani potezi’.

Razlika izmedju Katalonije i Spanije u cjelini gotovo da i nema; Spanija je u Evropskoj uniji, i Katalonija zeli tu da ostane ako postane nezavisna, evro je i jednima i drugima ok, katolicizam je vjera i jednima i drugima, mozda su Katalonci   vise socijaldemokratski nastrojeni, za razliku od  konzervativnije Spanije u kojoj dominira katolicka crkva u prilicnoj mjeri. Katalonci takodje smatraju da ih drugi dijelovi Spanije iskoriscavaju, sto po njima nije fer, iako su najbogatija regija.

Medjutim, statistike pokazuju da je  vecina Katalonaca ipak  protiv nezavisnosti, to nisu nikakvi ljubitelji Franka, niti mrzitelji Katalonije, jednostavno su za jedinstvo cijele Spanije.

 

 

 

 

Kratka historija Barcelone

 

Barcelonu su osnovali jos stari Rimljani , u nju su potom masovno dolazili Vizigoti, zatim Jevreji bjezeci od inkvizicije,  pa Otomansko carstvo ne bi li se prosirilo  na Iberijsko poluostrvo.

Kad se Kolumbo vratio u Barcelonu da kaze kralju Ferdinandu i kraljici Izabeli da je nasao ‘novi svijet’, Barcelona je vec izgubila premoc u Mediteranu, i potom se stalno borila da zadrzi autonomiju od centralne Spanije jer su im kultura , skole,  katalonski jezik bili zabranjeni, knjige spaljivane,  crkve zatvarane, a ljudi ubijani, protjerivani, raseljavani.

A onda je dosao Franko i fasizam koji je  sa svojim  talijanskim istomisljenicima bombardovao Barcelonu, zelio da iskorijeni katalonsku kulturu, a kada je 1975 sisao sa vlasti, Katalonija je ponovo stala na noge, prodisala i uskoro dobila autonomiju u okviru cjelovite Spanije.

 

Pobratimstvo Katalonije i Slovenije-moj prvi sluzbeni boravak u Barceloni-

 

Prvi put sam otisla u Barcelonu kad su se Katalonija i Slovenija pobratimile,  Slovenija, tada republika u okviru Jugoslavije i Katalonja u okviru Spanije pobratimile.

Njihove komunisticke partije usko su saradjivale i bile dio oficijelnog politickog aparata, Slovenija kao dio SKJ, vladajuce jedine partije uz Socijalisticki savez radnog naroda, a Katalonija u ukviru  spanskog evrokomunizma koji je bio jak i vladao rame uz rame sa ostalim partijama u Evropi. Slovenija i Katalonija bile su najnaprednije u svojim drzavama, vise demokratske, i tu su bile slicne, za razliku od militantnog hrvatskog i srpskog nacionalizma koji su srusili Jugoslaviju, sjecam se cvjeca po tenkovima  na Novom Beogradu kad su krenuli jedan na drugoga,  gledali smo svojim ocima .

 

Sa Santjagom Kariljom, seketarom KP Spanije

Prije mog jednomjesecnog boravka u ovom cipka gradu, imala sam cast da upoznam spanske komuniste na celu sa Santjagom Kariljom, kojem sam napravila plan boravka u Beogradu i Jugoslaviji prema njegovim zeljama, interesovanjima i zahtijevima, jer sam tada radila u spoljnopolitickim redakcijama saveznih redakcija i organizacija, kao novinar istrazivac.

 

Slovenija i Katalonija bile su tada  ( i sada) ekonomski najnaprednije u svojim drzavama, vise demokratske, sa razvijenim osjecajem za sopstvenu kulturu i obje su se zalile da izdvajaju neproporcionalno vise novaca za nerazvijenije krajeve

Sticajem okolnosti, zajedno sa grupom slovenackih politicara, privrednika, novinara, umjetnika, a ispred beogradskih saveznih agencija, otisla sam u Barcelonu na sprovedbu  ovog pobratimstva.

 

Moj boravak u Barceloni bio je izanredan. Odsjela sam u butik hotelu u centru grada pored fontane koja je stalno rashladjivala tople dane i noci, program saradnje je bio na raznim mjestima, zvanicni razgovori, predavanja, promocije, izlozbe, koncerti, saradnja preduzeca (u jednoj maloj manufakturi obuce koja se pravila rucno,  kupila sam najmanje brojeve espadrila svojim malim rodjacima u Mostaru, sebi cipele od gustera; u manufakturi sesira sombrero i ostale suvenire i poklone.

Slovenacke firme imale su takodje  sta ponuditi, garderobu, Elanove skije, bijelu tehniku, hranu.  Obje strane su se trudile da predstave svoje najbolje proizvode, da povecaju trgovinsku i privrednu  saradnju , kao i studentsku i  kulturnu razmjenu.

A kad je o kulturi rijec, nista bolje se nije moglo zamisliti nego obilazak gradjevina Antonija Gaudija, pa muzeja Pikasa, Huana Miroa, izlet u Figueras, rodni grad Salvatora Dalija. Uvece smo isli na kabare predstave, flamenco, pozorista. Bila sam fascinirana katalonskom kulturom, cistocom, naprednoscu, pametnim ljudima, progresivnim,  slobodoumnim. Nije bilo tabu teme, niti bilo kakvih negativnosti. Pozelila sam da obidjem i druge dijelove Spanije, kao Andaluziju, hriscanski, jevrejski i muslimanski dio Sevilje, Kordobu, Granadu.

Izvrsna katalonska kuhinja

Sa barcelonskim umjetnicima objedovali smo  u izvrsnim katalonskim restoranima. Prvi put sam pila slatki vermut sa slanim uzinama, a salata se jela prije glavnog jela , kao ovde u Americi, u velikim staklenim cinijama. Onda dolaze polodovi mora  bas kao i u  Sloveniji ( obje zemlje su na moru) ,  pa razne paelje, sunke, tapasi, razmjenjuju se recepti, pije odlicno katalonsko vino. Ucinilo mi se da su Katalonci i Slovenci slicni i po mentalitetu, uzdzljivi u pocetku, a lojalni  kad te prihvate kao prijatelja. Nama se upravo to dogodilo, upoznali smo umjetnicku koloniju Barcelone ( bili smo podjeljeni po grupama prema nasim afinitetima, pa su neki bili sa privrednicima, neki sa politicaima, a mi sa umjetnicima).

Gradovi mira: Barcelona i Sarajevo

Od tada je Barcelona u mojim mislima. I kad sam vodila na ekskurziju autobusom moje studente sa kojima sam usla u Barcelonu uz pjesmu ‘Barcelona, Barcelona’ koju su pjevali Monserat Kabalje i Fred Merkuri.

Narocito  kad su se  Sarajevo i Barcelona kao Olimpijski gradovi pobratimili 1996,  a Barcelona je bila medju prvima koja je slala  pomoc okupiranom i bombardovanom gradu.

I kad sam pisala o velikoj retrospektivnoj izlozbi Mersada Barbera na kojoj je predstavio ciklus Srebrenice. I kad se nedavno dogodio teroristicki napad na neduzne ljude.  I sad kad prolazi kroz veliku politicku krizu.

 

 

 

Share Button