Thursday , 14 December 2017
Blic Vijesti
Home » Aktuelno »  Arapi na Kubi
 Arapi na Kubi

 Arapi na Kubi

 

Tekst i snimci Selena Seferovic

 

U vrijeme rucka decembra 2011 za vrijeme naseg istrazivackog boravka na Kubi ( o Hemingveju), ugledasmo plavu zgradu sa jednostavnim znakom i natpisom na arapskom i spanskom jeziku ‘Union Arabe de Cuba’, ‘Udruzenje Arapa Kube’, i covjeka koji nas rukom pozva da udjemo- comida, comida exelente, znaci nudi odlican rucak.

 

Ulazimo u Centar 50-tak hiljada etnickih Arapa Kube od ukupno 11.5 miliona stanovnika. Zgrada je u divnom maurskom stilu, vlasnistvo je nekadasnjeg trgovca porijeklom iz Spanije. Inace, Arapi muslimani stizali su jos davno na Kolumbovim brodovima  na obale ovog predivnog ostrva, sa Jevrejima, Ciganima, protestantima i ostalima koji su bjezali od surove katolicke inkvizicije, a danas njihove uglavnom vec asimilovane generacije potomaka pokusavaju da ozive kulturu, jezik i obicaje u dugom protoku vremena gotovo potpuno  zaboravljene. Bio je to i poslijednji talas andaluskih muslimana koji su se naseljavali u Havani najcesce pod tudjim imenima, pa se vremenom njihovo porijeklo zatamnjivalo i potpuno gubilo sa novim generacijama. Smatra se da su ovi ovdje porijeklom iz Grenade. Nakon toliko vjekova arapske dominacije u Spaniji, sa muslimanima Spanije na Kolumbovim brodovima stigli su i arapski zacini, izreke, kastiljanski jezik, gradska elita.

 

 

Beatris la Morisca

Medju njima dosao je i Beatris  la Morisca, ciji nadimak znaci Moore-musliman spanskog porijekla i Isabel Rodriquez. Kubanske porodice Chediak, Trabranes, Bauek, Rachid, Bez i Rassi su muslimanskog porijekla. Rassi klan je najveci sa 80 porodica u 4 generacije. Medju njima se jos uvijek stariji pozdravljaju na arapskom, prave arapsku hranu-kibbe, rolne od kupusa i siskevab. Tako je sadasnji glavni urednik dopisnika Granme-lista KP Kube 54 godisnji Reynold Rassi Suarez. Njegova nana i djed dosli su iz Lebanona i rodjeni su u Matanzas provinciji. Dedo je znao 2 jezika, nana samo arapski. Nadimak za Arape Kube je Moro, kao tvrdjava El Moro, sto  znaci jak. Medju njima ima heroja rata za nezavisnost Spanije, kao sto je general Elias Tuma iz Lebanona (Bicharre), onih koji su se borili  protiv diktatora Batiste sa Fidel Kastrom i Ce Gevarom u Sierra Maestro planinama. Poslije 1959  Alfredo Yabur postao je ministar pravde, dr Gustav Kouri je sef Tropskog instituta nazvanog po njegovom ocu dr. Pedru Kouri, Fayad Janus, rodjen 1930 pjesnik je iz Plaja Giron, i jedan je od najvecih kubanskih knjizevnika. Nola Sahig cuveni je muzikolog.

U Havani Arapi su se bavili tekstilom, nakitom duz Monte ulice. Sve im je to poslije pobjede revolucije nacionalizovano, sto je pogodilo ovu zajednicu  veoma bogatih trgovaca , pa su mnogi otisli u Ameriku, Meksiko , a manji broj ih je ostao u arapskom getu ( Arab barrio)

 

Poslije 1971 godin razne arapske ambasade pomogle su da se arapska zajednica ozivi. Centar danas ima biblioteku, salon, restoran sa predivnom bastom u kojoj smo rucali sa pogledom na Prado ulicu, konferencijsku salu, El Arabe casopis, besplatne  casove arapskog jezika za djecu i odrasle. Imena kao Gizela arapskog su porijekla, kao i Odio, Zamora…Tu je i Arab Cultural muzej od 1983 godine sa lijepim andaluzanskim namjestajem, arhitektura kuce sa bastom i sadrvanom po uzoru je na Alhambru iz 13 vijeka, cuvenu palacu tada vladajuce Umayyads familije u Granadi, sa berberskom- alzirskom keramikom.

Postoje i dvije dzamije u Havani. Iako su vecina Arapa na Kubi danas hriscani, manjina su muslimani, i ova dzamija u centru sluzi samo za strane diplomate i strance, ne i za domace Kubance muslimane. Kazu da je u projektu nova velika moderna dzamija u Havani, i da se za nju ceka dozvola kubanskih vlasti, a da je navodno njenu gradnju jos ranije Fidel licno odobrio. Za vrijeme revolucije sve do nedavno vladao  je rigidni dijalekticki materijalizam, sada se polako Kubanci vracaju vjeri. Kazu da se povecao  broj Kubanaca koji prelaze na islam, a ima sve vise muslimana studenata iz inostranstva. U muzeju je i slika Hasana koji je nakon citanja biografije o Malkolmu X  presao na islam, a najmladji clan zajednice je Ibrahim.

 

Al medina Restaurante Arabe

Sam restoran je jednostavan, a hrana odlicna. Jeli smo jagnjetinu u umaku od bjelog luka i skampe u paradajz sosu, i sa odlicnim mojitom i spanskim vinima ( alkohol se sluzi zbog turista),  kostalo nas je oko 30 pezosa. Sluzio nas je mladic ciji je engslski bio odlican, pa kad smo mu to rekli odgovorio  je – ja sam ucitelj engeskog, ali sam dao otkaz i sad cu aplicirati u jednu turisticku agenciju, sigurno cu imati vise para. Rekao nam je da mu je pocetnicka plata 16 pezosa, znaci manje od nasega rucka, i da je obrazovanje losije nego sto je prije bilo, da se sve slabije placaju nastavnici koji napustaju profesiju.

Pored ovog udruzenja, u samom centru stare Havane nalazi se i Casa de Los Arabes- Arab House andaluzanska kuca iz 1940 godine, prekrasna kolonijalna palaca.

2009 u Havani je bio Internacionalni festival poezije posvecene zemljama Bliskog istoka. Smatra se da danas ima 9000 muslimana na Kubi. Katar im je platio 40.000 dolara za restauraciju objekata i finansiranje raznih projekata.

 

Rigorberto Menendez Paredes napisao je knjigu ‘Arabs in Cuba’, koja je izasla 2010 u kojoj je dao listu 1800 arapskih familija na Kubi , vecinom lebanonskog porijekla. Knjiga je prevedena na arapski jezik i sa velikim interesovanjem I odlicnim kritikama promovisana u Kairu.

 

 

Share Button